Trẻ sốt co giật, nên xử lý thế nào?

sốt là triệu chứng rất thường gặp. Có khi sốt còn có hiện tượng co giật. Khi sốt co giật, bố mẹ nên xử lý thế nào?

Câu chuyện sốt co giật của bé Minh Minh sau đây là một ví dụ:

Minh Minh hơn 3 tuổi. Từ nhỏ, bé mạnh khỏe, hoạt bát. Hôm qua khi đi bơi cùng bố, bé bị nhiễm lạnh. Nửa đêm, bé bắt đầu sốt. Bình thường chỉ cần giảm sốt xong là được. Nhưng lần này khác, đến gần sáng, Minh Minh đột nhiên đầu ngược ra sau, mắt trợn lên, răng cắn chặt, chân tay co giật kéo dài. Bố mẹ gọi thế nào, bé cũng không phản ứng.

Lúc này, bố mẹ bé sợ hết hồn. 2-3 phút sau, triệu chứng của Minh Minh mới dần dần giảm nhẹ. Nhưng ngón tay của bố bị Minh Minh cắn ứa máu. Lúc này kiểm tra nhiệt độ, Minh Minh đã sốt đến 39.5℃.

Ngày hôm sau, bố mẹ vội đưa Minh Minh đến viện. Bác sỹ khẳng định đây là sốt co giật, thường xảy ra ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi. Yếu tố di truyền là nguyên nhân quan trọng trong sốt co giật. Theo nghiên cứu, trẻ song sinh hoặc trong nhà bố hoặc mẹ có tiền sử sốt co giật, trẻ sẽ có nguy cơ  bị sốt cao giật cao hơn người bình thường 4-5 lần.

eb8giupmechambekhibicamlanhtrongmuahe

Co giật còn được gọi là động kinh hay chuột rút. Não tổn thương có thể dẫn đến co giật. Co giật một lần có ảnh hưởng tạm thời đến ký ức gần, tổn hại tương đương với chấn thương não. Co giật liên tục tổn thương não nghiêm trọng, dẫn đến suy giảm tâm thần, trí tuệ, động kinh, rối loạn chức năng não…

Từ năm 1951, các học giả nước ngoài đã đưa ra khái niệm “tổn thương não co giật”. Nghiên cứu ngày càng nhiều, hầu hết các học giả cho rằng, động kinh vừa gây rối loạn chức năng não tạm thời, vừa có thể gây tổn thương não không hồi phục.

Trẻ co giật sẽ ảnh hưởng đến trí tuệ

Có 2 nguyên nhân co giật nặng làm cho não tổn thương, đó là:

– Khi co giật làm tăng sự trao đổi ở não, tăng lượng tiêu hao não.

– Khi co giật, dưỡng khí và năng lượng cung cấp toàn thân giảm đi.

Co giật làm cho toàn thân thiếu dưỡng khí, thở không đều, thậm chí ngừng thở, tắc nghẽn đường hô hấp. Vì vậy, co giật nghiêm trọng đều có hiện tượng người tím tái, toàn thân thiếu dưỡng khí nên làm cho não thiếu dưỡng khí.

28102011_sot2011_T1__27_4

Ngoài ra, huyết áp người co giật hạ thấp, rối loạn nhịp tim, ảnh hưởng đến sự cung cấp máu của não. Huyết áp giảm thấp có ảnh hưởng trực tiếp đến tổn thương não.  Co giật xong hạ đường huyết, dẫn đến tổn thương não không hồi phục.

Trẻ em co giật liên tục trên 30 phút sẽ gây thiếu máu trong tế bào thần kinh não. Người lớn co giật trên 60 phút mới gây biến chứng. Vì vậy có thể khẳng định, co giật có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của não. Đặc biệt là trẻ từ 6 tháng – 4 tuổi đang ở trong giai đoạn não không ngừng hoàn thiện, co giật gây tổn hại lớn nhất cho não.

Các di chứng mãn tính của co giật nặng là trí lực hạ thấp, động kinh và hội chứng rối loạn chức não não nhẹ. Hội chứng này có biểu hiện: trạng thái tinh thần hưng phần, hành vi dị thường, sự chú ý không tập trung, rối loạn tâm trạng, cảm giác khác thường, ngôn ngữ chậm, học tập khó khăn…

Vậy khi trẻ sốt co giật, cần xử lý như thế nào?

Một số bậc cha mẹ khi nhìn thấy trẻ bị sốt co giật, bèn nới miệng trẻ ra. Sau đó cho ngón tay, đũa, khăn mặt hay các vật cứng tiện lấy khác nhét vào miệng trẻ. Kỳ thực cách làm rất không khoa học. Làm như vậy không những tổn hại cho răng của trẻ hoặc gây nghẹt thở, mà còn làm cho ngón tay người lớn bị tổn thương. Cách làm chính xác là:

1116134694-20150303231855147

1. Di chuyển các vật nguy hiểm xung quanh. Nếu là nơi công cộng có nhiều người đi lại, cố gắng tránh không để đám đông vây quanh, giữ cho không khí được lưu thông.

2. Đỡ người bệnh nằm nghiêng, đầu nghiêng một bên, như thế có lợi cho chất nhầy nôn ra tự nhiên, giữ đường hô hấp thông suốt.

3. Không cần để khăn mặt hay vật cứng vào giữ răng để tránh làm cho trẻ nghẽn thở hoặc gây tổn thương cho răng.

4. Không nên ấn mạnh vào cơ thể người bệnh để tránh tổn thương gân.

5. Không nên ép người bệnh uống nước hoặc bất cứ loại gì để tránh hô hấp không đúng.

6. Trong thời gian bệnh phát tác, người thân hãy lấy di động hoặc máy quay để quay lại trạng thái của người bệnh, bao gồm các tình trạng hoạt động của mắt, mặt và cơ thể để tiện đưa cho bác sỹ  xem xét khi  đưa người bệnh đến viện.

7. Sau khi phát tác, khi người bệnh chưa tỉnh, nhất định phải có người nhà luôn ở bên cạnh để tránh gây ra sự cố do người bệnh động kinh, ý thức mơ hồ.

8. Đưa đến viện kiểm tra nguyên nhân rõ ràng, đặc biệt là lần đầu tiên phát tác nguyên nhân bệnh chưa rõ nét.

9. Cuối cùng, sốt co giật là nguyên nhân nguy hiểm của bệnh động kinh sau này của trẻ, đặc biệt là trước khi sốt co giật lần đầu đã có các biểu hiện khác thường về hệ thần kinh hoặc trạng thái phát triển của trẻ chậm chạp. Vì vậy, đối với trẻ bị sốt co giật nhiều lần, lần đầu tiên bị sốt cần phải đưa ra cách chữa trị giảm sốt tích cực và uống thuốc thích hợp để phòng ngừa để giảm cơ hội cho sốt cao co giật phát tác.

Làm thế nào để phòng trừ sốt cao co giật cho trẻ?

Kịp thời hạ sốt là cách ngăn chặn sốt cao co giật.

Khi nhiệt độ cơ thể của trẻ vượt quá 38.5℃, mẹ phải lập tức hạ sốt cho trẻ, đặc biệt là trẻ trước đây đã từng sốt cao co giật.

Phương pháp vật lý hạ sốt:

Lấy một chiếc khăn lạnh khoảng 20℃  đắp lên trán trẻ. Ngoài ra, mua một ít miếng lạnh cho vào nơi lạnh nhất của tủ lạnh. Khi trẻ sốt lập tức lấy ra đắp lên trán hoặc ở những nơi có động mạch khác, ví dụ như dưới cổ, háng… Đồng thời, khi sốt cao không hạ còn có thể tắm mát xa nước ấm, tức là dùng nước ấm chà xát khắp toàn thân, thúc đẩy huyết quản xung quanh nở to, có lợi cho lượng nóng tản mát ra ngoài.

sốt co giật ở trẻ em 03

Uống thuốc giảm sốt

Trong nhà luôn chuẩn bị sẵn thuốc giảm sốt cho trẻ. Khi phương pháp vật lý giảm sốt không phát huy hiệu quả, cần kịp thời cho trẻ uống thuốc giảm sốt, cũng có thể áp dụng đồng thời hai cách trên. Ngoài ra, sau khi uống thuốc nên cho trẻ uống nhiều nước để có lợi cho mồ hôi chảy ra bài trừ sốt.

Chuyên gia khuyến cáo

Thường ngày cần chú ý phòng cảm cho trẻ. Khi thời tiết thay đổi, nên thêm – bớt quần áo phù hợp, tránh để cơ thể bị lạnh. Cố gắng không đưa trẻ đến những nơi công công, nơi có mật độ người đi lại cao như siêu thị, rạp chiếu phim, nhà ga, bến xe để tránh lây nhiễm cảm. Nếu bố mẹ bị cảm, cần đeo khẩu trang, ít tiếp xúc với trẻ. Hàng ngày mở cửa thông gió, giữ không khí trong nhà lưu thông, thoáng mát.

Nâng cao sức miễn dịch cho trẻ. Dinh dưỡng cân bằng, thường xuyên cho trẻ ra ngoài hoạt động để tăng cường thể chất, nâng cao sức đề kháng cho trẻ.

Sau khi trẻ giảm sốt, cần quan sát nhiệt độ cơ thể, tình trạng ra mồ hôi của trẻ. Nếu giảm sốt, tức là bệnh tình đã thuyên chuyển. Lúc này bố mẹ cần kịp thời lau khô người, thay quần áo mới để tránh bị lạnh cho trẻ.

Jenny Duong (Theo Baby 39/Familydoctor)

Bình luận

Bình luận